Nieuws

 

 

2017 banner openschuurdagen

 

 

 

In het werkingsgebied van Natuurpunt Waasland-Noord staan er nog vele honderden knotwilgen langs kreken en waterlopen en rond weilanden. Ook in het Krekengebied van Saleghem en de Grote Geule verzorgen de vrijwilligers van Natuurpunt Waasland-Noord iedere winter tientallen knotbomen.

 

knotten1We doen dat niet enkel om esthetische redenen maar ook omdat oudere knotwilgen vaak allerlei planten en dieren herbergen. Menig steenuiltje vindt in een knotwilg zijn nestplaats. Kleine knaagdieren en een groot aantal insecten wonen in knotbomen. Als een van de eerste inheemse lentebloeiers zijn de bloemen, de wilgenkatjes, erg belangrijk voor de bijen. Aan sloot- en beekranden, langsheen waterlopen, kreken en geulen vormen de knotwilgen een versteviging van de oevers.

Wie in zijn tuin knotwilgen aanplant geeft een eigen bijdrage aan het behoud van onze biodiversiteit! Mede daarom willen Natuurpunt Waasland-Noord de aanplant van knotwilgen promoten en stellen we stekken van de knotwilg ter beschikking van de ruimere bevolking. Vraag meer informatie aan via knotwilgen.

 

Welke knotwilg?

Je zou het zo niet zeggen, maar er bestaan vele soorten knotwilgen … In Wikipedia worden er niet minder dan 14 soorten vermeld die bij ons voorkomen. De kraakwilg en de schietwilg lenen zich het best voor het knotten. Niet gesnoeid zijn het stevige bomen. De. Salix alba, ‘onze schietwilg’, kan 25 m hoog worden. De beide soorten die in onze steek voorkomen mogen 's winters in het water staan, maar niet het hele jaar door.  Vochthoudende en niet al te arme grond zijn ideaal voor een gezonde knotwilg.

 

Hoe kies in mijn nieuwe knotwilg?

wilgentekeningKnotwilgen zijn gemakkelijk te planten, gewoon door een gezonde groene tak in de grond te steken. Als de tak bijvoorbeeld duidelijke bruine plekken heeft, dan kan deze zijn aangetast door de bacterie van de watermerkziekte. Het snijvlak moet mooi wit zijn zonder een donkere kern.Ook takken met zware zijtakken zijn ongeschikt.  Na de selectie van een stek moet deze dan ontdaan worden van de zijtwijgen. De ideale stek heeft een lengte van zo’n 2,5 tot 3 meter en een diameter van 5 à 10 cm. Het voordeel van een knotwilg is onder andere dat de takken aan de ene kant beschutting leveren, maar aan de andere kant voldoende licht doorlaten. Ook blijft het water doorgaans niet in de boom hangen en daardoor komen er geen problemen met het eventuele eronder liggende gras.

 

Het planten van je nieuwe knotwilg ... 

Het planten van een knotwilg kan van november tot maart. Maar gezien de kans op vorst is eigenlijk de meest ideale periode eind februari tot en met maart. De geselecteerde stek(ken) moeten voor ongeveer 50 tot 70 cm in de grond worden geplaatst. Een gat kan gemaakt worden met een schop of een grondboor. Alvorens de stek in de grond wordt geplaatst , is het nodig om aan de onderkant twee stroken van de bast te schillen. Zo’n 20 tot 30 centimeter is voldoende. Op deze wijze kan de wortelgroei worden bevorderd.

Na het plaatsen moet de grond goed worden aangestampt. In principe is het niet nodig om naast de boom een steunpaal te plaatsen. De boom zal in het begin namelijk niet veel wind vangen. Ook een afrastering is niet nodig, tenzij er (huis)dieren in de buurt zijn of kunnen komen. Knotwilgen kunnen overal staan als de bodem maar niet te droog is of te arm. Ze verdragen flink wat nattigheid maar permanent hoge waterstanden zijn minder gunstig. Ze zijn dus uitermate geschikt langs sloten of op plaatsen waar het grondwater in de winter vrij hoog komt!

 

Moet ik jaarlijks knotten?

knotten2Je kan je knotwilgen ieder jaar knotten. Dan blijft de kruin kleiner en neemt hij minder plaats in. Een jaarlijks gesnoeide wilg krijgt slechts na vele jaren een stevige stam.  Wil je dikkere takken, vb. voor brandhout dan knot je pas vanaf het vierde of vijfde jaar. Hoe langer je wacht hoe zwaarder de takken maar ook hoe meer kans op inscheuren van de knot met kans op ziekte. Anderzijds leveren de oude knotwilgen met spleten en gaten de grootste biodiversiteitswinst op. Zo broeden de meeste steenuilen in de holen van dergelijke oude knotwilgen. In het eerste jaar kunnen er aan de stek uit alle ogen twijgjes te voorschijn komen, ook op de stam. Snoei die weg in de zomer.  Alleen aan de bovenkant van je stek, zo’n 25 cm, laat je de takjes staan. Ook het tweede jaar doe je dat.

 

Wanneer komt de knot?

knotten3Knotten van wilgen kan op meerdere hoogten. Meestal wordt genot op een hoogte van ongeveer 2 meter. Waar je, in het begin jaarlijks, de takken wegknipt vormt zich een verdikking. Uit die knot, die dan geleidelijk aan ontstaat, groeien jaarlijks in de lente nieuwe jonge takken. Dit knotje en de stok die je hebt geplant vormen dan het blijvende gedeelte van je knotwilg. Je zult zien dat die met de jaren dikker worden. Het is dan steeds als een wonder hoe, na elke knotbeurt, in de lente het frisse groen uit de oude ruwe knoest tevoorschijn komt.

Vanaf het derde jaar zie je de knotvorming echt beginnen. Vanaf nu ga je de takken bij de onderhoudsbeurt niet meer tot aan het oude gedeelte afknippen of afzagen. Laat gerust ‘stompjes’ van 5 tot 10 cm aan het oude gedeelte zitten, althans de eerste jaren. Als je een gezonde knotwilg wil bekomen, dan adviseren we je om jaarlijks te knotten. Naarmate de boom ouder wordt mag je er meer tijd tussen laten. Wij knotten de knotwilgen om de 6 a 7 jaar.

 

Wil je knotten eerst in de praktijk beleven 

Wil je eerst eens zien hoe er geknot word… dat kan natuurlijk ook. Contacteer ons vrijblijvend en onze vrijwilligersploeg nodigt jou graag uit om eens een middagje samen aan de slag te gaan. Al doende leren we je de kustjes en de geheimen van de knotwereld. Jij zorgt voor veilige schoenen en werkhandschoenen en wij zorgen voor het werkmateriaal, een aangename sfeer en een passende verzekering.

 


NATUURSTUDIEWERKGROEP WAASLAND-NOORD

NatuurstudieAlgemeenNatuurstudie2017