Natuurpunt Waasland-Noord

 

 

In het werkingsgebied van Natuurpunt Waasland-Noord staan er nog vele honderden knotwilgen langs kreken en waterlopen en rond weilanden. Ook in het Krekengebied van Saleghem en de Grote Geule verzorgen de vrijwilligers van Natuurpunt Waasland-Noord iedere winter tientallen knotbomen.

 

knotten1We doen dat niet enkel om esthetische redenen maar ook omdat oudere knotwilgen vaak allerlei planten en dieren herbergen. Menig steenuiltje vindt in een knotwilg zijn nestplaats. Kleine knaagdieren en een groot aantal insecten wonen in knotbomen. Als een van de eerste inheemse lentebloeiers zijn de bloemen, de wilgenkatjes, erg belangrijk voor de bijen. Aan sloot- en beekranden, langsheen waterlopen, kreken en geulen vormen de knotwilgen een versteviging van de oevers.

Wie in zijn tuin knotwilgen aanplant geeft een eigen bijdrage aan het behoud van onze biodiversiteit! Mede daarom willen Natuurpunt Waasland-Noord de aanplant van knotwilgen promoten en stellen we stekken van de knotwilg ter beschikking van de ruimere bevolking. Vraag meer informatie aan via knotwilgen.

 

Welke knotwilg?

Je zou het zo niet zeggen, maar er bestaan vele soorten knotwilgen … In Wikipedia worden er niet minder dan 14 soorten vermeld die bij ons voorkomen. De kraakwilg en de schietwilg lenen zich het best voor het knotten. Niet gesnoeid zijn het stevige bomen. De. Salix alba, ‘onze schietwilg’, kan 25 m hoog worden. De beide soorten die in onze steek voorkomen mogen 's winters in het water staan, maar niet het hele jaar door.  Vochthoudende en niet al te arme grond zijn ideaal voor een gezonde knotwilg.

 

Hoe kies in mijn nieuwe knotwilg?

wilgentekeningKnotwilgen zijn gemakkelijk te planten, gewoon door een gezonde groene tak in de grond te steken. Als de tak bijvoorbeeld duidelijke bruine plekken heeft, dan kan deze zijn aangetast door de bacterie van de watermerkziekte. Het snijvlak moet mooi wit zijn zonder een donkere kern.Ook takken met zware zijtakken zijn ongeschikt.  Na de selectie van een stek moet deze dan ontdaan worden van de zijtwijgen. De ideale stek heeft een lengte van zo’n 2,5 tot 3 meter en een diameter van 5 à 10 cm. Het voordeel van een knotwilg is onder andere dat de takken aan de ene kant beschutting leveren, maar aan de andere kant voldoende licht doorlaten. Ook blijft het water doorgaans niet in de boom hangen en daardoor komen er geen problemen met het eventuele eronder liggende gras.

 

Het planten van je nieuwe knotwilg ... 

Het planten van een knotwilg kan van november tot maart. Maar gezien de kans op vorst is eigenlijk de meest ideale periode eind februari tot en met maart. De geselecteerde stek(ken) moeten voor ongeveer 50 tot 70 cm in de grond worden geplaatst. Een gat kan gemaakt worden met een schop of een grondboor. Alvorens de stek in de grond wordt geplaatst , is het nodig om aan de onderkant twee stroken van de bast te schillen. Zo’n 20 tot 30 centimeter is voldoende. Op deze wijze kan de wortelgroei worden bevorderd.

Na het plaatsen moet de grond goed worden aangestampt. In principe is het niet nodig om naast de boom een steunpaal te plaatsen. De boom zal in het begin namelijk niet veel wind vangen. Ook een afrastering is niet nodig, tenzij er (huis)dieren in de buurt zijn of kunnen komen. Knotwilgen kunnen overal staan als de bodem maar niet te droog is of te arm. Ze verdragen flink wat nattigheid maar permanent hoge waterstanden zijn minder gunstig. Ze zijn dus uitermate geschikt langs sloten of op plaatsen waar het grondwater in de winter vrij hoog komt!

 

Moet ik jaarlijks knotten?

knotten2Je kan je knotwilgen ieder jaar knotten. Dan blijft de kruin kleiner en neemt hij minder plaats in. Een jaarlijks gesnoeide wilg krijgt slechts na vele jaren een stevige stam.  Wil je dikkere takken, vb. voor brandhout dan knot je pas vanaf het vierde of vijfde jaar. Hoe langer je wacht hoe zwaarder de takken maar ook hoe meer kans op inscheuren van de knot met kans op ziekte. Anderzijds leveren de oude knotwilgen met spleten en gaten de grootste biodiversiteitswinst op. Zo broeden de meeste steenuilen in de holen van dergelijke oude knotwilgen. In het eerste jaar kunnen er aan de stek uit alle ogen twijgjes te voorschijn komen, ook op de stam. Snoei die weg in de zomer.  Alleen aan de bovenkant van je stek, zo’n 25 cm, laat je de takjes staan. Ook het tweede jaar doe je dat.

 

Wanneer komt de knot?

knotten3Knotten van wilgen kan op meerdere hoogten. Meestal wordt genot op een hoogte van ongeveer 2 meter. Waar je, in het begin jaarlijks, de takken wegknipt vormt zich een verdikking. Uit die knot, die dan geleidelijk aan ontstaat, groeien jaarlijks in de lente nieuwe jonge takken. Dit knotje en de stok die je hebt geplant vormen dan het blijvende gedeelte van je knotwilg. Je zult zien dat die met de jaren dikker worden. Het is dan steeds als een wonder hoe, na elke knotbeurt, in de lente het frisse groen uit de oude ruwe knoest tevoorschijn komt.

Vanaf het derde jaar zie je de knotvorming echt beginnen. Vanaf nu ga je de takken bij de onderhoudsbeurt niet meer tot aan het oude gedeelte afknippen of afzagen. Laat gerust ‘stompjes’ van 5 tot 10 cm aan het oude gedeelte zitten, althans de eerste jaren. Als je een gezonde knotwilg wil bekomen, dan adviseren we je om jaarlijks te knotten. Naarmate de boom ouder wordt mag je er meer tijd tussen laten. Wij knotten de knotwilgen om de 6 a 7 jaar.

 

Wil je knotten eerst in de praktijk beleven 

Wil je eerst eens zien hoe er geknot word… dat kan natuurlijk ook. Contacteer ons vrijblijvend en onze vrijwilligersploeg nodigt jou graag uit om eens een middagje samen aan de slag te gaan. Al doende leren we je de kustjes en de geheimen van de knotwereld. Jij zorgt voor veilige schoenen en werkhandschoenen en wij zorgen voor het werkmateriaal, een aangename sfeer en een passende verzekering.

 


Natuurbeheer

16 & 18 jan

Beste vrijwilligers,

Onder meer dankzij de hulp van Stella, het paard van Wim van Oppens, schiet het knotten van de 80 wilgen aan de Rietlandkreek al goed op. Binnenkort kunnen we starten met het versnipperen van de resterende takken. (op de foto zie je Stella aan het het werk in dezelfde buurt vorig jaar).

Volgende donderdag 16 januari gaan we enkele "hangende" klussen klaren: snoeien aan het St-Jakobsgat, takkenbundels ophalen in St-Jakobsmoer, takken opruimen bij de Groenendijkweide,...

Afspraak om 13:30 aan het natuurhuis met kapmes.

Op zaterdag 18 januari werken we verder op het weiland aan de Rietlandkreek en Zalegemdijk aan het opruimen van het wilgenhout. Start om 13:30u aan het Natuurhuis Panneweel Krekeldijk 2 Meerdonk of ter plaatse aan de Zalegemdijk.

Lees meer...

Activiteiten Waasland-Noord

zondag 19 januari 2020 - Polderwandeling in het Krekengebied van Saleghem

We zetten het nieuwe jaar traditioneel in met een wandeling langs kreken en plassen doorheen het Rietland, de Koey en de Saleghempolder van Sint-Gillis-Waas en Meerdonk. Er is aandacht voor natuur en historie. We maken kans om enkele wintergasten onder de vogels te zien, zoals koperwieken en kramsvogels, ganzen en prooivogels. 
We sluiten af met een kom warme soep in het Natuurhuis Panneweel.
Laarzen of stevige wandelschoenen, verrekijker zijn aangeraden.

Wat:  Polderwandeling met gids - afsluiten met soep 
(graag een seintje voor 13 januari 2020 zodat onze kookploeg voldoende soep kan voorzien - inschrijven - aantal deelnemers)
Waar: Natuurhuis Panneweel, Krekeldijk 2, 9170 Sint-Gillis-Waas (Meerdonk) - 13u30

Lees meer...

zondag 26 januari 2020 - Mossenwandeling (Stropersbos)

Laagdrempelige wandeling waarbij we de wereld van mossen en korstmossen leren kennen. In de winter als alle planten in rust zijn, komen de mossen tot bloei. Het Stropersbos heeft zowat de grootste variëteit aan mossen in gans het Waasland. Tijdens de wandeling leren we u de namen van de meest opvallende mossen en korstmossen en hun leefwereld.

Deelname is gratis. Inschrijven mag, maar is niet verplicht; het geeft ons wel een zicht hoeveel deelnemers we kunnen verwachten.

Wat:  mossenwandeling met gidsen
Waar: Ingang (De Klinge) - Stropersbos (De Klinge - Sint-Gillis-Waas) - 13u30 - 16u30

Lees meer...

zaterdag 8 februari 2020 - Bomen en struiken in winterkleed (Stropersbos)

De meeste natuurliefhebbers kennen vast de belangrijkste bomen wel: eik, beuk, berk, linde, wilg,… Ze hebben heel karakteristieke bladeren en hun vruchten heb je vaak ook al opgemerkt. In de winter moet een berk zeker ook nog lukken en wellicht een beuk en misschien een eik. Maar, hoe zit het met Hazelaar, Sporkehout, Noorse esdoorn en Lijsterbes om er maar enkele te noemen? Tijdens een excursie in het Stropersbos trekt de gids je aandacht op typische knopvormen, bladmerken, schorspatronen, de hele vorm (habitus) en ander kenmerken die je in de winter helpen. Soms kunnen we de bomen en struiken tot op de soort benoemen, soms moeten we al tevreden zijn dat we het geslacht herkennen, maar dat is al heel wat.

Deelname is gratis. Inschrijven mag, maar is niet verplicht; het geeft ons wel een zicht hoeveel deelnemers we kunnen verwachten

Wat:  bomen-knoppenwandeling met gids
Waar: Ingang (Kemzeke De Wal) - Stropersbos (Stekene - Sint-Gillis-Waas) - 14u00 - 17u00

Lees meer...

 

logokl

NATUURSTUDIEWERKGROEP WAASLAND-NOORD

Natuurstudie Waasland Noord Algemeen 2018

gehakkelde aurelia