Sint-Gillis-Waas

  • Het braakliggende terrein aan de Warandewegel werd eind maart eigendom van Natuurpunt. Dit gebied van 12,6ha is de start van een nieuw natuurgebiedje. We gaven het de naam "De Klingse Warande".

    Onze ploeg is volop in de weer met eerste inrichtingsplannen en werken en het opstarten van een nieuw beheerteam. Interesse om daarbij te helpen? Mail dan naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

    Hou zeker onze website en facebook in het oog voor meer nieuws en updates. 

    Download hier alvast de flyer die de buurtbewoners recent ontvangen hebben.

  • Ons krekengebied breidt uit!

    In 2018 kwam de akker vlakbij ons natuurhuis Panneweel beschikbaar. De perfecte uitbreiding van ons krekengebied.

    Uiteraard gingen we onmiddellijk aan de slag. Na veel telefoontjes, overleg en vergaderingen,... kunnen we met vreugde aankondigen dat de akker van 11,5ha ingezet zal worden als uitbreiding van onze natuurgebied! Het totale krekengebied in beheer van Natuurpunt Waasland-Noord komt daarbij op 53ha.

  • In Sint-Gillis-Waas vormen de Kreken van Saleghem een uniek landschap. Het is een snoer van kleine en grote plassen, rietvelden en bosjes. Met de bloemenrijke oude dijken en knotwilgen langs de weiden is dit een landschap dat de moeite is om te bewaren.

  • Het uitgestrekte Wase polderlandschap en de bossen rondom Stekene zijn makkelijkst te ontdekken op de fiets. We geven je graag enkele uitgewerkte fietsroutes.

  • Op verschillende terreinen zijn peilbuizen geplaatst om het waterpeil op te volgen. Het waterpeil is een belangrijke factor voor het type vegetatie dat we kunnen verwachten.

     

    Door de nieuwe richtlijnen in verband met monitoring van erkende natuurgebieden is de meetopstelling en de meetmethode ondertussen meer gestandaardiseerd door het INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek). Een duidelijke beschrijving kan je vinden op de website van het INBO.

     

  • Het Sint-Jacobsgat is gelegen op een stuifzandrug ontstaan na de jongste ijstijd op de tertiaire zandbank. Aan de rand van deze duinen was er tot de Middeleeuwen een veenmoeras. Veen en zand werden bij de grote overstromingen en militaire inundaties (15de tot 17de eeuw) overspoeld met klei en zand. Bij een van deze stormvloeden brak de Krekeldijk door en ontstond er een kleine doorbraakgeul ter hoogte van het perceel naar de Turfbankenpolder. In 1627 werd de dijk terug hersteld met een kraag rond deze geul. Het perceel werd daarna gebruikt als wei- en akkerland met moerassige stroken op de laagst gelegen delen. De doorbraakgeul bleef bestaan tot 1977 toen hij bij baggeringswerken werd opgevuld. Tot 1980 was het in gebruik als weiland, daarna als akkerland. De aanplant van populieren rondom het perceel dateert van deze periode. 

  • Natuurpunt koopt belangrijk puzzelstuk aan in het natuurgebied Kreken van Saleghem

     

    Het is reeds enkele jaren geleden dat Natuurpunt Waasland-Noord nog  een grote uitbreiding in één van haar natuurgebieden kon aankondigen. Nochtans, het gericht aankopen van natuurgebieden is en blijft de meest afdoende oplossing voor het veiligstellen van natuur in onze regio en elders.

    Onze afdeling is  dan ook uitermate fier op de aankoop van het Sint-Jacobsmoer en het Sint-Jacobsgat, gelegen in Meerdonk nabij de Saleghemdijk. Het is een aaneengesloten zeer waardevol stuk natuur van 9,1 ha. Met deze koop breidt het natuurgebied Kreken van Saleghem uit tot ong. 24ha, in eigendom van Natuurpunt.

    Het Sint-Jacobsmoer ligt in het centrum van het visiegebied van het natuurreservaat en was bijgevolg een must om aan te kopen. Het was een particuliere eigendom.  De relatie met de eigenaar was steeds goed: Natuurpunt had tot op heden al een beheersovereenkomst voor een deel van 6,1 ha. In het resterende deel van 3 ha staat een houten chalet die de eigenaar en zijn echtgenote sporadisch gebruikten. Ze behouden ook  na de verkoop dit recht maar het is wel uitdovend.

    Het hele gebied is ingekleurd op het gewestplan als natuurreservaat en het is beschermd als landschap.

    De nieuwe aanwinst is een  meer dan 700 m langgerekte kreekplas maakt de verbinding tussen het Sint-Jacobsgat en de Oostbroekse Meersen in het oosten en de Twaalfgemeet en D’Eilanden in het westen. Al deze deelgebieden zijn eigendom van Natuurpunt.  Enkel het perceel van de Twaalfgemeet, een eeuwenoud hooiland, is eigendom van het Bestuur van de Polder van het Land van Waas maar in beheer bij onze vereniging. De nieuwe aankoop zal het beheer van het hele natuurgebied aanzienlijk vergemakkelijken.

    Het Sint-Jacobsmoer is van oorsprong een ingedijkte overstromingsgeul die via moerassen en tussen zandruggen haar weg zocht in het uitgeveende gebied van Saleghem in de 16e en 17e eeuw.  Deze kreek is  tot 2 meter diep. De zacht hellende oevers, bestaande uit verruigde rietkragen en drijfzomen, gaan over in wilgenstruweel.  Op de vaste oever bieden oude knotwilgen  broedgelegenheid en groeiplaatsen voor tal van dieren en planten. Ze worden al vele jaren onderhouden door de vrijwilligersploeg van Natuurpunt Waasland-Noord. Tijdens het knotten, de voorbije winter, is er op een van de wilgen terug een eikvaren gevonden. Een leuke vondst, de vorige waarneming in het krekengebied dateert van 30 jaren geleden, en door dezelfde knottende vrijwilliger!

    Parallelgrachten scheiden het terrein van de aanpalende akkers. Ze worden afgeboord met eik, es en lijsterbes ten zuiden en een mooie rij knotwilgen ten noorden.

    In de rietkragen broeden bruine kiekendief, waterral, blauwborst, rietzanger, kleine karekiet en rietgors. Waar er meer bomen en struiken staan laten tuinfluiter, winterkoning, zwartkop, fitis en tjiftjaf en soms  braamsluiper  hun lied horen in de lente.

    Het Sint-Jacobsgat is vrij toegankelijk en heeft een kort bewegwijzerd wandelpad. Dit gebied wordt begraasd door paarden en runderen met zachte overgangen tussen grasland en boomopslag. Omheen de kreken ligt het lusvormig rolstoelwandelpad.

     


  • In 2005 startte de provincie Oost-Vlaanderen met het ondersteunen van soortenbeschermingsprojecten. Sindsdien werden er tal van projecten uitgevoerd en deze lijst groeit steeds verder aan. De subsidie heeft als belangrijkste doel concrete en duurzame resultaten op het terrein te bereiken voor typische of bedreigde Oost-Vlaamse planten en dieren.

    Prioriteit gaat naar de natuuraandachtszones. De Grote Geule en de Kreken van Saleghem vallen hier onder.

    Onze vereniging heeft in augustus 2013 een project ingediend voor het herstellen van de rietvegetatie rond de Kieldrechtse Watergang. De Kieldrechtse Watergang maakt deel uit van ons erkend reservaat Grote Geule en vormt een natuurlijke verbinding met de Kreken van Saleghem.

     

    KW 3 1

     

    In het verleden zijn tussen Meerdonk en Kieldrecht vele rietkragen verdwenen langsheen deze waterloop. Rietkragen werden opgehoogd, soms zelfs met huisvuil of baggerspecie, elders werden rietkragen kapot gespoten met herbiciden.

    Sedert 1995 is onze vereniging gestart met het opkopen van kleine perceeltjes die na de ruilverkaveling van de jaren 80 waren toegewezen aan vele eigenaars. Met succes zijn enkele oude verwaarloosde rietkragen hersteld. Recente broedvogelinventarisaties geven meerdere koppels kleine karekiet, bosrietzanger, blauwborst, rietgors en ook een enkele rietzanger.

    Dank zij de subsidie van onze provincie kunnen we onze visie verderzetten, mogelijk komt er zelfs een broedgeval van bruine kiekendief. De oevers van enkele aanpalende perceeltjes zal worden afgegraven en omzoomd met een raster. In het najaar wordt het raster verwijderd en kunnen de paarden ons cyclisch (wisselend om de vijf jaar) maaibeheer van de andere perceeltjes aanvullen.

    Denk evenwel niet dat alles op een schoteltje wordt aangebracht; je moet een bouwvergunning aanvragen met de nodige detailplans, voor de subsidie dient een projectdossier te worden opgesteld met een gedetailleerde motivatie en plans, daarna komt nog een machtiging en moet je ook nog aan het polderbestuur een goedkeuring vragen. Dus voordat je een schop in de grond kan steken dient veel papierwerk te gebeuren. Gelukkig zijn we ondersteund door onze professionele medewerkers van Natuurpunt Mechelen;  Esther Castermans heeft ons in alle zaken ondersteund en heeft gezorgd voor het opstellen en indienen van het volledige dossier.

    De subsidies dekken jammer genoeg niet de kosten van het project. Je kan jouw bijdrage tot sanering van het gebied overschrijven:  referentie: project 6230

     

    2014

     


  • Het Panneweelmoeras is ontstaan als een ondiep wiel of “panne” bij een beperkte doorbraak van de Grote Geule doorheen de smalle dekzandrug waarop nu de Krekeldijk ligt. Dit gebeurde bij de inundatie van de veengebieden van de Beneden-Schelde tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648).

  • Kreken en wielen zijn restanten van overstromingen. Hoewel er voordien reeds stormvloeden met dijkdoorbraken waren, werd de basis van het huidige landschap gelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) toen de Nederlanden in opstand kwamen tegen de Spaanse koning Filips II. Toen werd in 1584 de hele Wase polder onder water gezet ter verdediging van Antwerpen. Eb en vloed kregen zo tot in 1609 (de Kieldrechtpolder tot 1648) vrij spel en er ontstonden diepe geulen die na het herstel van de dijken in het landschap achterbleven als kreken en wielen.

  • De Kreken van Saleghem vormen een aaneenschakeling van grotere en kleinere plassen, rietkragen, bloemrijke dijken, ruisende populieren op de dijk en een pittoresk gehucht waarbij je het gevoel hebt dat je teruggaat in de tijd.

    Misschien zie je in de schemer wel een kerkuil vliegen?  Of heb je gevoel dat de vleermuizen je pad volgen op een zomerse avond?

    In het Sint Jacobsgat vind je heuse schatten: parelachtig kevers, zoemende bijen, energieke sprinkhanen, fladderende vlinders en glanzende libellen.  De geur van watermunt zorgt er voor dat je energie kan bijtanken zodat je weer kan overleven in deze chaotische wereld.

  • Slechts 3 ha groot zijn de percelen die Natuurpunt beheert in de Gavers te Sint-Gillis. Geprangd tussen de autoweg E34 en het Stropersbos zijn deze natte hooilanden de enige die resten van het eertijds grotere gebied dat lag in een uithoek van de gemeente Kemzeke. De aanleg van de expresweg midden de drassige weilanden, eind van de jaren zestig, gaf een eerste zware slag aan dit oude cultuurlandschap. Recent werd de zuidelijke helft door de ambachtelijke zone ingepalmd, zodat alleen ten noorden van deze snelweg nog een 5-tal ha overblijft.

  • De onkruiden van schrale droge zandgronden tieren er weelderig met kromhals, driekleurig viooltje, bleke klaproos, kleine leeuwenklauw, klein tasjeskruid en gewone reigersbek als meest voorkomende. In de nooit geploegde randen van de “vaag” staat een veelkleurige begroeiing van St-janskruid, grasklokje en in een door wegeniswerken verrijkte berm: beemdkroon, grote ratelaar, rapunzelklokje en echt knoopkruid.

     

  • De Lange Vaag ligt aan de noordgrens van het Stropersbos, op het grondgebied van de gemeente Sint-Gillis-Waas. Het natuurgebied bestaat uit ongeveer 2 hectaren oude vlasrootakker die thans beheerd worden als onkruidakker. Jaarlijks wordt afwisselend een helft geploegd. Om de grasgroei in te tomen wordt de gehele oppervlakte in augustus kortstondig begraasd door paarden.
    Instandhouding van akkeronkruiden op droge zandgrond met vooral kromhals en driekleurig viooltje. Tevens biotoop voor veldkrekel en kleine vuurvlinder. Bosgedeelte belangrijke paddenstoelenbiotoop 

  • Enkele kleine landschapselementen in Sint-Gillis-Waas zijn onder beheer van Natuurpunt

Word nu lid van de grootste natuurfamilie van Vlaanderen Lid worden